Kronik
Esmeren Kroniği: Büyük Kütüphane'nin Kenar Notları
Bilen kazanır.
1. Esmeren hanedanının kurucusu bir savaşçı değil, bir kâtiptir. Bu, hanedanımız hakkında bilinmesi gereken ilk ve en önemli bilgidir.
2. Kâtip Esme, Aldren'in yanında İlk Basım'a tanık oldu. Aldren yasalarını söyledi; Esme yazdı. Sonra Aldren'e şunu söyledi: "Sekiz halk sekiz ayrı yazıyla yazıyor. Kanunu herkes okuyamazsa kanun değildir." Kadrava'nın ortak yazısı Esme'nin masasında, sekiz halkın harflerinden derlendi. Bugün bir Torvek ocak ustası ile bir Korsaro kaptanının aynı fermanı okuyabilmesi bu masadan gelir.
3. Mühür için kehribarı biz verdik. Kehribar, içinde bir anı saklayan taştır. Uygun düştü.
4. Kehribar Saray üç nehrin birleştiği yerdedir. Büyük Kütüphane onun kalbidir: on iki kat, altı yüz yılın kayıtları, her hanedanın soy kütüğü, her antlaşmanın aslı. Bir hanedan kendi tarihini unuttuğunda bize sorar.
5. Ovamız Kadrava'nın kuzeybatısındadır ve verimlidir; nüfusumuz kalabalıktır. Bu bir güç ve bir zaaftır. Ovanın dört yanı açıktır ve herkes buğdayımıza göz diker. Bu yüzden bilmek zorundayız: kimin ne zaman geleceğini, kimin kime borçlu olduğunu, kimin neyi sakladığını.
6. Son Mühürdar Ysmen bizim soyumuzdandı. Kitap seven, barışçı, çocuksuz bir hükümdardı. İB 611'de Aldrava'da uykusunda öldü. Yüzünde kül bulundu. Ölüm sebebi kayıtlarımızda "bilinmiyor" diye yazılıdır.
Kenar notu, titrek bir elle: Bilinmiyor değil. Söylenmiyor. — A.
7. Basım Gecesi'nde Naipler Meclisi'ne Ysmen'in kuzeni Isadel Esmeren'i önerdik. Meclis'in yarısı onayladı. Isadel mührü kapıya indirdi. Mühür kırıldı. Isadel'in saçları o geceden beri aktır. Bugün hanedanımızın naibesidir ve o gece hakkında hiçbir soruya cevap vermez.
8. Salvaro bankalarının Ysmen'e verdiği borçların tutarı, kütüphanemizin kayıtlarına göre ovanın on yıllık buğdayına eşittir. Bu bilgiyi yorum yapmadan kayda geçiriyoruz.
Kenar notu: Borç bir sebeptir. Kanıt değildir. Bunu yazan çocuk acele ediyor. — A.
9. Eski Başkent Aldrava Kadrava'nın ortasındadır ve altı yüz yıl onun sarayını biz yönettik. Kırılma Gecesi küle gömüldü; biz atalarımızın kuzeybatıdaki ovalarına çekildik. Üç nehrimiz hâlâ ona doğru akar. Kehribar Saray'ın en yüksek kulesinden, açık havada, ufukta gri bir leke görülür. Her sabah ona bakıyoruz.
10. Kehribar Parçası Kehribar Saray'a düşmedi. Ovamızın Torvek dağlarına dayandığı sınırda, Taşyazı Harabesi'ne düştü: Mühür Çağı kâtiplerimizin terk edilmiş arşivine. Kül onu tutuyor. Kehribarımızı almak için demir lordlarıyla aynı yamaca tırmanacağız; kütüphanemizde Torvek'le yapılmış her antlaşmanın aslı bu yüzden yeniden okunuyor. Esmeren için parçayı almak bir zafer değildir. Bir düzeltmedir. Mühür bizim elimizde kırıldı. Onaran da bizim elimiz olmalı.
11. Kütüphanenin en üst katında, kapısında nöbetçi durmayan küçük bir oda vardır. Oraya kimsenin çıkmadığı söylenir.
Kenar notu: Çıkan yok. İnen yok. Ben buradayım. Mühür eli tanımadı. Daha fazlasını sorma; henüz değil. — Aunel
