Kronik
Tolgar Kroniği: Otağ Ateşinde Anlatılan
Rüzgâr kimseye ait değildir.
Dinle, çocuk. Ateşe bir dal at ve dinle.
Bizim duvarımız yoktur. Duvar korkanlarındır. Bizim atımız vardır, yayımız vardır, ufkumuz vardır. Bir Tolgar'ı yerinde bulmak isteyen, rüzgârı yerinde bulmaya çalışsın.
Kül Kışı geldiğinde, ovanın şehirleri kapılarını kapattı ve öldüler. Dağın adamları dağa girdi. Ama Ulu Ata Tolga kaçmadı. Beyaz atı Akyel'e bindi, yayını gerdi ve külün üstüne sürdü. Dokuz gün, dokuz gece. Kül Ordusu'nun öncülerini bozkırın içine çekti, dağıttı, yine çekti, yine dağıttı. Dokuzuncu gün kül geri çekildi. Akyel o gece öldü. Tolga ertesi yıl.
Aldren sekiz halktan madde istediğinde ona Ata'nın kemiğini verdik. Dinle iyi: savaşa verdik, tahta değil. Ataların kemiği kül ordusunu bağlayan mührün içinde olsun dedik; çünkü külü bir kez yenen kemikti. Ama diz çökmedik. Öteki halklar Aldren'i Mühürdar tanıdığında biz bozkırdaydık, atlarımızın başında.
Yüz kırk yıl sonra kıtlık geldi. Ovanın buğdayı çocuklarımızı kurtardı. O yıl diz çöktük, en son biz. Utançtan değil, borçtan. Tolgar borcunu öder.
Büyük Otağ, çadırlardan bir şehirdir. Yazın kuzeye, kışın güneye göçer. Bir sabah olduğu yerde bir akşam yoktur. Düşmanımız bizi aradığında bulduğu şey yalnız at izleridir.
Kan davamız Torvek'tir. Kuzey köylerini yaktık, bunu inkâr etmeyiz; onlar da bizim sürülerimizi zehirlemişti. Ama ertesi bahar akıncı beylerimizi Kara Kaya'nın kapısına astılar. Bir Tolgar savaşta ölür. Asılmaz. Bunu unutmayacağız, çocuk. Kimse unutmasın.
Büyük Han Tavrul'dur bugünkü hanımız. Dokuz klanı kılıçla değil, at yarışıyla birleştirdi: dokuz klanın dokuz beyini yarıştırdı ve hepsini geçti. Yanında yaşlı kam Ayaz Ana oturur. Ayaz Ana kemiklerin sesini dinler. Kırılma Gecesi uyandığında "Ata ağlıyor" dedi.
Kemik Parçası Dokuz Höyük'e düştü, atalarımızın yattığı yere, göç yolumuzun güneydoğu ucuna. O höyükleri çölün kuyucuları, Yarvelan, üç yüz yıl önce elimizden aldı; kuyularını tuttular, sürülerimizi susuz bıraktılar. Buna Höyük Davası deriz. Ve şimdi orada, bozkırla çölün sınırında, kül bekliyor. Atalarımızın mezarında, Ata'nın kemiğinin başında, kül bekliyor. Bunu düşün, çocuk. Sonra yayını ger.
Biz parçayı bir taç için istemiyoruz. Ata gömülmedi. Ata'yı eve getireceğiz.
Bir şey daha var ama onu ben anlatmam. Onu kamlar anlatır, onlar da yalnız birbirlerine. Dokuz günlük seferde Ulu Ata'nın kime karşı sürdüğünü sorma. Ateşe bir dal daha at.
Rüzgâr esiyor. Atlar huzursuz. Yarın yola çıkıyoruz.
